دومین نقد ... توسط دکتر شوان کاوه


" از قصه تاهنوز " مجموعه شعرهای خانم پروین عابدی ست که توسط انتشارات فراگاه در سال هشتادو هشت چاپ شده است ، این مجموعه شامل سی و شش شعر در قالب آزاد است که در سال های هفتادوچهار و هفتادوپنج سروده شده است . با خواندن اشعار این کتاب نمی شود یک سیر فکری مشخص و منسجم را تعقیب و پیگیری کرد شاید چون اولین کتاب شاعر است و نیز مربوط به سال ها پیش است . آنچه در کلیت اشعار بیشتر به چشم می خورد حضور پررنگ عنصر خیال است ، شاعر در اکثر سروده ها کنش هایی را آورده است که در عالم واقعیت امکان انجام و وقوعشان نیست :

 

" من پیچکی هستم / بدون باران بر قامت حیات عطارد / نخواهم پیچید " ( دیوارها )

" کوه را شخم می زنیم و / هراس جاده را صاف " ( پل )

" امشب سه بار ستاره های شیشه ایم را شسته ام "  ( مخزن الاسرار )

" خواب می دیدم تمام حرف هایم که مهتابی بود "  ( رقص مداد )

" دیریست / نت های خسته ی سنتورم / صدایم نکرده  "  ( نت های خسته )

" هر روز چشمانم را / به کویر می برند  "  ( سراب های ... )

" با رنگ ها حرف می زنم  / گم شده ام لابلای رنگین کمان "  (رنگ ها )

" وشانه هایم را / خوشه ی پروین / تاارتفاع یک عقاب / بالا می برد  " ( گستاخی )

" هر روز قلب من / زایمانی زودرس دارد "   ( نارس )

 

گاها شاعر این غیرممکن ها و تخیل را زیبا بکار نبرده است :

 

" باید از ریواس شکری بسازم / بی آنکه حرف های مفتشان / تنم را بخاراند " ( ریواس )

" هر روز / دمای فکرمان به چهل درجه زیر صفر می رسد " ( زیرصفر )

" می نوشانند به حنجره ی مبهوتم / سنگ ها را ؟!!!  ( هنوز پاسخی مانده )

" کمی با دست هایم حرف بزنید / قلبم را فوت / دلم را / پراز شیشه های قطب جنوب نکنید

" ( تلنگر )

" باید بروم / سوار بر نسیم شوم "‌  ( کرولال )

" بیچاره !  / عشق از پنجره بیرون خواهد رفت "  ( ویرانی )

چنانچه می بینیم در برخی از این تصویرها زبان از حالت نرم و شاعرانه کمی دور می شود ، به باور من شاعر در تصویرسازی و خلق فضا بایستی از همه ی قدرت زبان استفاده کند  ، استفاده از تشبیه و انواع استعاره ها درکنار عنصر تخیل زیبایی شعر را دوچندان می کند که متاسفانه سروده های خانم عابدی در این مورد زیاد غنی نیستند .

 

 سه عنصری که در کلیت سروده های کتاب بیشتر روی آن تاکید شده است : " عشق " ، "

مرگ " و " تنهایی " ست .

        نگاه شاعر به مقوله ی " عشق " ، نگاهی متفاوت یا نو نیست ، بلکه می شود اینطور

عنوان کرد که این دیدگاه خاص شاعر است :

 

دره ای ست عمیق / بین / روح و جسم مان / که / مدام در جنگ است / وباهیچ چیزی به هم نخواهند رسید / وآرام نخواهد شد / مگر "عشق " / مگر " عشق "

( دره های عمیق )

 

"عشق " گذرگاهی ست / دره های برزخی مان را پر می کند / واز ترکیب دوجان جان گرفته / جانی عمیق نخواهد شد / واین / همان" عشقی " ست که از وجودش زانوی دنیا برزمین می نشیند 

( زانوی دنیا )

 

وارد خانه ای شوید / ... که حرف اولش سلام نه / "  عشق "

( سماجت )

 

شاعر گاهی مستقیم  سراغ تنهایی رفته :

 چقدر کتاب را دوست دارم / وقتی به خانه آمد " تنها " بودم / " تنها "  ( مخزن الاسرار)

می گویند : / "تنهایی " / و"  تنها " بمان ! / چه بهتان قشنگی  ( سماجت )

در حمله های پربار  " تنهایی " / می توان خم شد / وچهاردیواری تعریف شده را / تکان داد

( جنون جاده )

در روح " تنهایی " گردشی ست / عشقی / و بازی / اگر حس اش کردی ترکش نخواهی کرد  

( تنهایی )

در باور شاعر تنهایی معنایی غیراز باور دیگران دارد ، درواقع شاعر در اوج تنهایی خود حضور روح و جان خود را احساس می کند و با این گمان از خلوت تنهایی خود لذت می برد .

 

" مرگ " هم یکی از عناصری ست که در شعر خانم عابدی آمده است ، منتها یک فلسفه ی خاصی برای این رویداد زندگی در سروده هایش به چشم نمی خورد :

 

 

تکثیر نه / باورم کنید / من / در بیابان " خواهم مرد " / سرگردان  ( تلنگر )

و نفسم را بند می آورم / تا بگویند / چه آرام " مرده ای "  ( ریواس )

اگر محتاج به لحظه های بی رنگ و پوچ شدیم / که در آن / روح " مرده " است و... ( ویرانی)

 

من سروده های تازه و اخیر شاعر را نخوانده ام ، براساس اشعار قدیمی هم نمی شود داوری درست کرد ، امیدوام خانم عابدی سروده های اخیرشان را برایم بفرستند تا بهتر و دقیق تر به توانایی های قلم ایشان پرداخت . برای شاعر فرداهایی بهتر و زیباتر آرزومندم . 

آبان ماه هشتاد و نه – شوان کاوه

 

با سپاس و تشکر از جناب دکتر شوان کاوه


 

/ 25 نظر / 15 بازدید
نمایش نظرات قبلی
گل یخ

[لبخند]سلام و درود بی کران بر شما و ایام به کام [گل] امیدوارم هفته ی پیش رو توام با موفقیت و سلامتی باشه براتون[گل] با دیدن بیرق و کتلها که در خیمه ها برپا شده حال دلتون مثل حال دل من هست ؟؟؟!!! کاش می شد این محرم و صفر دعوتم کنند به آستانشون[گل]

رضا حسنوند

درود... سپاس که سر زدی... ببخش که دیر سر زدم... آخه درگیر امتحاناتم... بیشتر سر میزنم

مجتبی رافعی

با سلام. و این بار تقدیم نامه ام به سهراب عزیز: "من را" شبیه بوم سیاهی که خط خطی است نقاش چیره دست طبیعت کشیده بود.... تشریف بیاورید. با سپاس.

شروه

سلام لطفن به سوالات ذیل جهت نشر در سایت ادبی مرور پاسخ دهید . 1ـ بیوگرافی؟ 2ـ بی مقدمه روند شعر امروز را چگونه مهم می بینید؟ 3ـ ساخت و فرم در شعر چقدر می تواند مهم باشد؟ 4ـ شما در کارهای تان چقدر امروزی هستید؟ 5ـ مدرن بودن در شعر چه تعریفی می تواند داشته باشد؟ 6ـ ساده نویسی را در ادبیات چگونه می بینید؟ آیا اعتقادی به آن دارید؟ 7ـ بسامد شعرهای زنانه امروز ادبیات ما را چگونه می بینید؟ 8ـ چرا می گویند شعر دیگر مخاطبی ندارد؟ آیا این درست است؟ نظر شما چیست؟ راجع به این جملات کوتاه نظر دهید. شعر سیاسی: فتو شعر مینی مال زندگی ادبی: سایت ادبی مرور و در آخر اگر سخنی دارید > ایمیل جهت ارسال : akbrih@yahoo.com لطفن سوالات نیز ارسال گردد با سپاس

سید مهدی موسوی

ممنونم از لطفت با لذت خواندم شعر را و نقد جناب کاوه را فقط اگر رنگ فونت را سفید کنی تا در زمینه ی مشکی خواندنش راحت تر باشد بهتر است [گل]

علی میرشمس

درود بر خواهرم پروین خوش اومدی متوجه منظورتون نشدم ؟! رباعی؟ غزل؟ راستی در پایان این پست از دکتر شواه کاوه تشکر کردید. باز هم منتظرم شاد زی

کامبیز منوچهریان

سلام دوست گرامی. "ترجمه شعر" با معرفی خانم نویسکا به روز شد. منتظر حضور ارزشمندتان هستم. با احترام.

کاوه

ببخش که مدتی زیادیه بهت سر نزدم خیلی گرفتار بودم ولی به یاد شما بودم چه چیزای قشنگی نوشتی در نبود من. تو رو دعوت می کنم که این غم نامه منو بخونی امروز خیلی اعصابم از خیلی ها داغونه. بیا

کامبیز منوچهریان

سلام. خانم عابدی بزرگوار. من به دلیل سفر کاری و رفتن به یک پروژه چند روزی از همدان دور بودم و نتوانستم کتاب را برایتان ارسال کنم. واقعا معذرت می خواهم. امیدوارم از من آزرده خاطر نشده باشید. دیشب برگشتم همدان و فردا کتاب را می فرستم. باز هم ببخشید. لطفا جوابم را بدهید تا مطمئن شوم از من نرنجیده اید. با احترام.

تمدیدمهلت ارسال اثارجشنواره فجر

مهلت ارسال آثار برای شرکت در پنجمین جشنواره بین المللی شعر فجر تا پایان آذرماه تمدیدشد. ضمناً برابراطلاعیه صادره از دبیرخانه جوایزجشنواره برای هریک ازمنتخبین بدین شرح است: نفرات اول هرگروه 20سکه بهارآزادی نفرات دوم هرگروه 16سکه نفرات سوم هرگروه 12سکه ضمنا علاوه بر موارد بالا برای تمامی برگزیدگان اول تاسوم گروهها موارد ذیل درنظرگرفته شده: - سفرفرهنگی به یکی ازکشورهای خارجی - اعطای 5میلیون تومان وام - اهداکارت الکترونیک خریدکتاب به مبلغ 5میلیون ریال - چاپ یک مجموعه باشمارگان 3000نسخه وحق التالیف 20% قیمت پشت جلد نشاني دبيرخانه : تهران،خيابان شهيد مطهري،خيابان قائم مقام فراهاني،خيابان فجر،پلاك 7 ،طبقه چهارم تلفن:88342979 نمابر:88861324 لینک فرم ارسال آثار: http://ibna.ir/images/docs/files/000083/nf00083419-1.JPG